Blog
HomeIE-rechtIE-rechten (4): introductie naburige rechten

IE-rechten (4): introductie naburige rechten

Na het auteursrecht, merkenrecht en octrooirecht komt er met deze introductie naburige rechte een einde aan het vierluik IE-rechten: introductie. Misschien gaat er bij het horen van de term ‘naburige rechten’ niet meteen een lampje branden. Deze rechten komen echter vaker voor dan je wellicht denkt. Naburige rechten zijn namelijk de rechten die uitvoerende kunstenaars (zoals zangers, muzikanten of dansers),  producenten en omroepen hebben met betrekking tot een uitvoering of een opname van een uitvoering. Een beknopt overzicht.

Naburige rechten

wat: naburige rechten geven bescherming aan de inspanningen en prestaties van uitvoerend kunstenaars (artiesten) of diens werkgevers, muziek- en filmproducenten en omroeporganisaties. Deze rechten heten naburige rechten, omdat de verwant zijn aan auteursrechten.  Ze beschermen de creatieve inbreng van de genoemde partijen, daar waar de auteurswet geen soelaas biedt.

omvang: de rechthebbenden mogen in principe beslissen over of een uitvoering mag worden opgenomen, mag worden verveelvoudigd/op de markt mag worden gebracht en mag worden openbaar gemaakt/mag worden uitgezonden. Voor commerciële doeleinden uitgebrachte platen mogen worden uitgezonden, mits een billijke vergoeding wordt betaald. De Stichting SENA incasseert deze vergoedingen.

De artiesten hebben daarnaast nog persoonlijkheidsrechten. De naam van de artiest, en niet een andere naam, dient bij openbaarmaking te worden vermeld en ook kan de artiest zich verzetten tegen wijziging, misvorming, aantasting of verminking van har werk. Deze rechten komen artiesten toe ook nadat zij hun naburige rechten hebben overgedragen.

Van deze rechten kan bij overeenkomst afstand worden gedaan, behalve van het recht op te treden tegen misvorming, aantasting of verminking.

Belangrijk is dat de producer geen naburige rechten heeft. Indien deze enige rechten wil verkrijgen, zal hij hierover afspraken dienen te maken met de platenmaatschappij.

hoe: het naburige recht ontstaat, evenals het auteursrecht, van rechtswege. Dit betekent dat dit niet geregistreerd hoeft te worden. De enkele uitvoering van het werk is voldoende.

kosten: aangezien naburige rechten van rechtswege ontstaan zijn er geen kosten aan verbonden.

duur: de naburige vervallen na 50 jaar, gerekend vanaf de eerste januari van het jaar volgend op het jaar waarin de uitvoering heeft plaatsgevonden en/of een opname van de uitvoering anders dan op een fonogram (iedere opname van uitsluitend geluid) in het verkeer is gebracht / openbaar is gemaakt.

Wanneer er een opname is gemaakt van de uitvoering, dan wordt de beschermingstermijn als sprake is van een fonogram verlengd naar 70 jaar.

De verlenging van 50 naar 70 jaar is in 2013 doorgevoerd en hier zitten wat haken en ogen aan. Deze verlenging geldt in ieder geval voor opnames die na 1 november 2013 tot stand zijn gekomen.

overdraagbaarheid: naburige rechten zijn overdraagbaar. Ook is het mogelijk een licentie te verstrekken. In beide gevallen dient dit bij akte (schriftelijk ondertekend stuk) te geschieden.

Een goed voorbeeld van overdracht van naburige rechten is de artiestenovereenkomst, ook wel het platencontract. De artiest draagt hiermee doorgaans zijn rechten over zodat de producent de plaat kan maken en de exploitatie kan verrichten. In ruil voor de overdracht ontvangt de artiest meestal een royalty per verkochte geluidsdrager of per download/stream.

Een licentie kan bijvoorbeeld worden gegeven in geval van sampling: het overnemen van (korte) fragmenten van geluidsopnamen in een ander nummer.

inbreuken: als rechthebbende heb jij in principe als enige het recht om jouw uitvoering te laten opnemen of uit te zenden. Je kunt optreden tegen het maken van kopieën van jouw werk of tegen het verspreiden van dit werk.

Als dit kopiëren/verspreiden op grote of bedrijfsmatige schaal gebeurt spreekt men ook wel van ‘piraterij’. Stichting BREIN speurt deze “piraten” op.

uitzonderingen: onder omstandigheden is het een derde wel toegestaan jouw uitvoering/opname te kopiëren. Dit mag bijvoorbeeld voor eigen gebruik of indien een stukje wordt geciteerd om een optreden aan te kondigen. Ook kun je je niet verzetten tegen het uitlenen van een opname. De wet geeft wel enkele voorwaarden waar aan in dat geval voldaan moet zijn, bijvoorbeeld bronvermelding of het betalen van een billijke vergoeding. Voldoet diegene hier niet aan? Dan is alsnog sprake van een inbreuk!

Heb je vragen? Neem dan contact op.

Floor May
0653872244

 

Written by

The author didnt add any Information to his profile yet