Blog
HomeIE-rechtIE-rechten (1): introductie auteursrecht

IE-rechten (1): introductie auteursrecht

In mijn blog van 5 januari schreef ik over het beschermen en bewaken van ideeën. Als een van de mogelijkheden noemde ik intellectuele eigendomsrechten (IE-rechten). Maar er zijn verschillende IE-rechten. Er heerst enige onduidelijkheid over welke IE-rechten in een concreet geval een rol kunnen spelen. Vandaag ga ik in op het IE-recht dat creatieve werken beoogd te beschermen: het auteursrecht. Een beknopt overzicht.

Auteursrecht

wat: het exclusieve recht van de rechthebbende (de maker of diens rechtverkrijgenden) van een werk van letterkunde, wetenschap of kunst, om dit openbaar te maken en te verveelvoudigen.

waarop:  originele creatieve niet-technische werken. Voorbeelden: boeken, foto’s, beelden, ontwerpen van websites, liedjes, softwareprogramma’s en films.  Een werk kan auteursrechtelijk beschermd worden indien het werk niet ontleend is aan een ander werk (origineel) en deze een persoonlijk stempel van de maker heeft (enige creativiteit is vereist).

hoe: het auteursrecht ontstaat van rechtswege. Dit betekent dat dit niet geregistreerd hoeft te worden. Ook is het niet nodig een copyright teken op of bij je werk te plaatsen. De enkele schepping van het werk is voldoende mits de schepping zintuiglijk waarneembaar is. Doordat er geen formaliteiten nodig zijn voor het ontstaan van auteursrecht kan bewijsproblemen opleveren. Indien een derde inbreuk maakt op jouw auteursrecht, dan is het niet altijd makkelijk te bewijzen dat jij een ouder recht hebt. Het kan dan ook lonen het auteursrecht te registreren bij zogenaamde auteursrechtbeheerders, zoals bijvoorbeeld CC Proof.  In zo een geval heb je een “geboortedatum” van jouw recht. Dit geeft echter geen juridische rechten.

kosten: aangezien het auteursrecht van rechtswege ontstaat zijn er geen kosten aan verbonden. Het registreren van het auteursrecht kost wel geld. De hoogte hiervan wordt bepaald door de auteursrechtbeheerders.

duur: 70 jaar na overlijden van de maker van het werk. Zijn er meerdere makers, dan 70 jaar na het overlijden van de laatst overleden maker.

overdraagbaarheid: het auteursrecht is overdraagbaar. Een heel belangrijke voorwaarde voor de geldige overdracht is dat deze bij akte (= schriftelijk ondertekend stuk) dient te geschieden. Dit wordt vaak over het hoofd gezien. Een mondelinge afspraak of de betaling van een factuur (daarmee koop ik toch de rechten?) is dus niet voldoende!

inbreuken: als auteursrechthebbende heb jij in principe als enige het recht om jouw werk te exploiteren, bijvoorbeeld door deze te verkopen of op internet te plaatsen. Als een derde jouw werk wil exploiteren, dan kun je hiertoe toestemming geven en een licentieovereenkomst aangaan. Indien een derde jouw werk zonder jouw toestemming openbaar maakt, bijvoorbeeld door deze op een openbare website te plaatsen, dan kan jij je hiertegen verzetten. Stuur een sommatiebrief waarin je verzoekt dat de inbreuk op jouw rechten wordt gestaakt en gestaakt blijft. Daarnaast kan je een schadevergoeding vorderen. Het is lastig de hoogte hiervan te bepalen. Onder andere kan gekeken kan worden naar de waarde van jouw werk in het economische verkeer en naar de grootschaligheid waarop inbreuk wordt gepleegd. Krijg je geen gehoor? Dan staat de weg naar de rechter open.

smoesjes: in de praktijk ben ik veel smoesjes tegengekomen van inbreukmakers. Zo wordt regelmatig opgeworpen dat “de rechthebbende het werk zelf op internet heeft gezet en dat deze nu vrij te kopiëren is”.  Ook veelgehoord: “er stond niet bij wie de rechthebbende is” en “er stond niet bij dat er auteursrechten op rusten”. Een regelmatig terugkerende smoes is tot slot dat de inbreukmaker “niets heeft verdiend” met de inbreuk.
Geen van deze argumenten treffen doel. Deze omstandigheden, als deze al kloppen, doen aan een afbreuk niet af.  Wel kunnen sommige argumenten een rol spelen bij het bepalen van de hoogte van de schadevergoeding. En bij de afweging of jij als rechthebbende je gelijk wenst te halen bij de rechter en daarmee kosten gaat maken.

uitzonderingen: onder omstandigheden is het een derde wel toegestaan jouw werk te kopiëren. De wet noemt deze omstandigheden. Zo mag iemand jouw werk bijvoorbeeld citeren, kopiëren voor privédoeleinden of ten behoeve van onderwijs. De wet geeft wel enkele voorwaarden waar aan in dat geval voldaan moet zijn, bijvoorbeeld bronvermelding of het betalen van een billijke vergoeding. Voldoet diegene hier niet aan? Dan is alsnog sprake van een inbreuk!

Let op: uit de rechtspraak volgt dat hyperlinken/embedden is toegestaan.

Er valt veel meer te vertellen over het auteursrecht. Maar ik wil jullie niet vervelen met ellenlange teksten. Houdt in ieder geval mijn blog in de gaten. Ik schrijf regelmatig over auteursrechtelijke onderwerpen.

De volgende keer bespreek ik het merkenrecht.

Heb je vragen? Neem dan contact op.

Floor May
0653872244

Written by

The author didnt add any Information to his profile yet